Teofil Ociepka (1891–1978) – malarz prymitywista, teozof i górnik z Janowa, jeden z najbardziej oryginalnych twórców polskiej sztuki naiwnej.

Jego barwne, symboliczne obrazy inspirowane były okultyzmem, duchowością i śląską codziennością.

Biogram artysty – Teofil Ociepka

Teofil Ociepka urodził się 22 kwietnia 1891 roku w Janowie, obecnie dzielnicy Katowic, a zmarł 15 stycznia 1978 roku w Bydgoszczy. Z zawodu był górnikiem i elektrykiem w kopalni „Giesche” (obecnie „Wieczorek”), ale jego prawdziwą pasją była sztuka i ezoteryka.

Nie posiadał formalnego wykształcenia artystycznego – był samoukiem, który zaczął malować około 1927 roku z inspiracji Filipa Hohmana, niemieckiego teozofa. Ociepka był członkiem Loży Różokrzyżowców oraz Lwowskiego Towarzystwa Parapsychicznego, a jego twórczość była głęboko zakorzeniona w teozofii, okultyzmie, astrologii i mistycyzmie.

Jego obrazy przedstawiają fantastyczne wizje, moralizatorskie sceny, baśniowe postacie i duchowe symbole, często osadzone w śląskim pejzażu. Charakteryzują się jaskrawą kolorystyką, bogactwem wyobraźni i symboliczną narracją. Ociepka wierzył w duchowy kontakt z istotami z innych planet i traktował malarstwo jako misję duchową.

Po II wojnie światowej założył Koło Plastyczne przy Domu Kultury KWK Wieczorek, które dało początek Grupie Janowskiej – zespołowi malarzy-amatorów, którzy kontynuowali jego styl i filozofię twórczą.

Dziś Ociepka uznawany jest – obok Nikifora – za najważniejszego polskiego przedstawiciela prymitywizmu, a jego dzieła znajdują się w kolekcjach muzealnych i prywatnych na całym świecie.