Jan Sawka (1946–2012) był wybitnym polskim grafikiem, malarzem, scenografem i architektem, który zdobył międzynarodowe uznanie dzięki swojej wszechstronnej twórczości – od plakatów po monumentalne instalacje.

Jego styl łączył ekspresję, symbolikę i kontrkulturowy bunt.

Biogram artysty – Jan Sawka

• Data i miejsce urodzenia: 10 grudnia 1946, Zabrze
• Data i miejsce śmierci: 9 sierpnia 2012, High Falls, Nowy Jork, USA
• Wykształcenie:
  • Architektura – Politechnika Wrocławska
  • Malarstwo i grafika – PWSSP we Wrocławiu (obecnie ASP), indywidualny tok pod kierunkiem prof. Stanisława Dawskiego i prof. Józefa Hałasa
• Zawód: grafik, malarz, scenograf, architekt
• Emigracja: od 1977 roku mieszkał i tworzył w USA

Twórczość i styl

Sawka tworzył:

• plakaty teatralne, muzyczne i społeczne – m.in. dla Teatru STU, Kalambur, Jazz nad Odrą
• grafikę warsztatową i użytkową – rysunki, ilustracje, okładki
• malarstwo ekspresyjne – cykle o tematyce egzystencjalnej i politycznej
• instalacje multimedialne i scenografie – m.in. dla Grateful Dead (projekt monumentalnej sceny)

Styl:
Charakterystyczny dla Sawki był symbolizm, ekspresja, kontrast i metafora. Łączył rysunek z typografią, często komentując rzeczywistość PRL-u i kulturę masową. Jego prace były emocjonalne, buntownicze i poetyckie.

Działalność międzynarodowa

• Stypendium w Centre Georges Pompidou (1976)
• Od 1977: USA – współpraca z „The New York Times”, „The Village Voice”, „The New Yorker”
• Wystawy: Nowy Jork, Paryż, Tokio, Berlin, Warszawa, Kraków
• Projekt scenograficzny dla Grateful Dead – 1993, planowany jako największy mobilny obiekt sceniczny świata

Nagrody i uznanie

• Grand Prix – Międzynarodowe Biennale Plakatu w Warszawie (1975)
• Nagroda Złotego Medalu – Biennale Grafiki w Brnie
• Nagroda Fundacji Kościuszkowskiej – za wkład w kulturę polsko-amerykańską
• Prace w kolekcjach: MoMA (Nowy Jork), Muzeum Plakatu w Wilanowie, Muzeum Narodowe w Krakowie

Dziedzictwo

• Sawka był jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów za granicą
• Jego twórczość łączyła sztukę, politykę i duchowość
• Po śmierci powstała Fundacja Jana Sawki, promująca jego dorobek